
Το στροφικό πέταλο του ώμου αποτελείται από τέσσερις μύες και τους αντίστοιχους τένοντές τους: τον υπερακάνθιο, τον υπακάνθιο, τον υποπλάτιο και τον ελάσσονα στρογγύλο. Οι τένοντες αυτοί περιβάλλουν την κεφαλή του βραχιονίου και συμβάλλουν στη σταθερότητα και την κίνηση της άρθρωσης του ώμου.
Η ρήξη του στροφικού πετάλου είναι μία από τις συχνότερες παθήσεις του ώμου. Μπορεί να προκαλέσει πόνο, αδυναμία, περιορισμό της κίνησης και δυσκολία σε καθημερινές δραστηριότητες, όπως το ντύσιμο, η ανύψωση αντικειμένων ή ο ύπνος στην πάσχουσα πλευρά.
Τι είναι η ρήξη στροφικού πετάλου
Η ρήξη στροφικού πετάλου είναι η μερική ή πλήρης διακοπή της συνέχειας ενός ή περισσότερων τενόντων του ώμου. Μπορεί να αφορά έναν τένοντα, συχνότερα τον υπερακάνθιο, ή περισσότερους τένοντες σε πιο εκτεταμένες βλάβες.
Η ρήξη μπορεί να είναι οξεία, μετά από τραυματισμό, ή χρόνια και εκφυλιστική, λόγω σταδιακής φθοράς των τενόντων με την πάροδο του χρόνου.
Αίτια
Η ρήξη του στροφικού πετάλου μπορεί να οφείλεται σε εκφυλιστικούς, τραυματικούς ή μηχανικούς παράγοντες.
Εκφυλιστικά αίτια
Η πιο συχνή μορφή είναι η εκφυλιστική ρήξη, που εμφανίζεται σταδιακά. Με την ηλικία, οι τένοντες χάνουν μέρος της ελαστικότητας και της αντοχής τους, ενώ η αιμάτωσή τους μειώνεται.
Παράγοντες που συμβάλλουν είναι:
- Σταδιακή φθορά λόγω ηλικίας
- Μειωμένη αιμάτωση των τενόντων
- Επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί
- Συχνότερη εμφάνιση μετά τα 50 έτη
Τραυματικά αίτια
Η τραυματική ρήξη μπορεί να συμβεί μετά από:
- Πτώση πάνω στον ώμο
- Πτώση σε τεντωμένο χέρι
- Απότομη άρση βαρέος αντικειμένου
- Αθλητικό τραυματισμό
- Απότομη έλξη ή βίαιη κίνηση του ώμου
Σε νεότερους ασθενείς, μια πλήρης ρήξη μετά από τραυματισμό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μπορεί να απαιτεί πιο άμεση αντιμετώπιση.
Υπέρχρηση και σύνδρομο πρόσκρουσης
Επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το επίπεδο του ώμου μπορούν να οδηγήσουν σε φθορά των τενόντων. Αυτό παρατηρείται συχνά σε αθλητές, αλλά και σε επαγγέλματα όπως ηλεκτρολόγοι, μπογιατζήδες ή τεχνίτες.
Στο σύνδρομο πρόσκρουσης, οι τένοντες πιέζονται κάτω από το ακρώμιο, με αποτέλεσμα σταδιακή φλεγμονή, φθορά και πιθανή ρήξη.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το μέγεθος της ρήξης, τη χρονιότητα και το επίπεδο δραστηριότητας του ασθενούς.
Συχνά συμπτώματα είναι:
- Πόνος στον ώμο
- Νυχτερινός πόνος, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής ξαπλώνει στην πάσχουσα πλευρά
- Αδυναμία ανύψωσης του χεριού
- Δυσκολία σε κινήσεις πάνω από το κεφάλι
- Μειωμένη δύναμη
- Εύκολη κόπωση του ώμου
- Περιορισμός του εύρους κίνησης
- Αίσθημα «κλικ» ή αστάθειας κατά την κίνηση
Σε μεγάλες ρήξεις, ο ασθενής μπορεί να μην μπορεί να σηκώσει ενεργητικά το χέρι, παρότι η παθητική κίνηση διατηρείται σε κάποιο βαθμό.
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με συνδυασμό ιστορικού, κλινικής εξέτασης και απεικονιστικών εξετάσεων.
Κλινική εξέταση
Ο ορθοπαιδικός αξιολογεί την κινητικότητα, τη μυϊκή ισχύ, τον πόνο και τη λειτουργία κάθε τένοντα του στροφικού πετάλου. Χρησιμοποιούνται ειδικές δοκιμασίες για τον υπερακάνθιο, τον υποπλάτιο, τον υπακάνθιο και τον ελάσσονα στρογγύλο.
Η κλινική εξέταση είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί πάντα από μόνη της. Τα ευρήματα πρέπει να συνεκτιμώνται με την απεικόνιση.
Ακτινογραφία
Η ακτινογραφία δεν δείχνει άμεσα τη ρήξη του τένοντα, αλλά μπορεί να αναδείξει οστικές αλλοιώσεις, οστεόφυτα, ασβεστοποιήσεις ή σημεία χρόνιας βλάβης.
Υπερηχογράφημα
Το υπερηχογράφημα είναι χρήσιμη, γρήγορη και οικονομική εξέταση για την ανίχνευση ρήξεων, ιδίως όταν γίνεται από έμπειρο εξεταστή.
Μαγνητική τομογραφία
Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί εξέταση εκλογής. Δείχνει το μέγεθος και τη θέση της ρήξης, την ποιότητα των τενόντων, την κατάσταση των μυών, την ύπαρξη ατροφίας ή λιπώδους εκφύλισης και βοηθά στον σχεδιασμό της θεραπείας.
Κλινικά τεστ για ρήξη στροφικού πετάλου
Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει ειδικά τεστ που αξιολογούν τη λειτουργία κάθε τένοντα. Η αξιοπιστία τους αυξάνεται όταν χρησιμοποιούνται συνδυαστικά και όχι μεμονωμένα.
Τεστ για τον υπερακάνθιο τένοντα
Το Jobe ή Empty Can Test ελέγχει κυρίως τον υπερακάνθιο. Πόνος ή αδυναμία κατά την αντίσταση μπορεί να υποδηλώνει βλάβη.
Το Drop Arm Test είναι πιο ενδεικτικό για πλήρη ρήξη όταν είναι θετικό, καθώς ο ασθενής δεν μπορεί να κατεβάσει ελεγχόμενα το χέρι.
Τεστ για τον υποπλάτιο τένοντα
Το Lift-off Test και το Belly-press Test χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του υποπλατίου. Αδυναμία εκτέλεσης ή αντιρρόπηση με άλλες κινήσεις μπορεί να δείχνει βλάβη του τένοντα.
Τεστ για υπακάνθιο και ελάσσονα στρογγύλο
Το External Rotation Lag Sign και το Hornblower’s Sign αξιολογούν τους εξωτερικούς στροφείς του ώμου. Θετικά ευρήματα μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρότερη οπίσθια ρήξη.
Τεστ πρόσκρουσης
Τα Neer και Hawkins-Kennedy Test χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση υπακρωμιακής πρόσκρουσης. Είναι χρήσιμα ως μέρος της συνολικής εξέτασης, αλλά δεν επιβεβαιώνουν από μόνα τους ρήξη στροφικού πετάλου.
Θεραπεία
Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία, το μέγεθος της ρήξης, τη διάρκεια των συμπτωμάτων, το επίπεδο δραστηριότητας και τις ανάγκες του ασθενούς.
Συντηρητική θεραπεία
Η συντηρητική αγωγή εφαρμόζεται κυρίως σε μικρές ή μερικές ρήξεις, σε εκφυλιστικές βλάβες, σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας ή σε άτομα με χαμηλότερες λειτουργικές απαιτήσεις.
Περιλαμβάνει:
- Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
- Φυσικοθεραπεία
- Ενδυνάμωση των μυών γύρω από τον ώμο
- Αποκατάσταση κινητικότητας
- Τοπικές ενέσεις κορτιζόνης σε επιλεγμένες περιπτώσεις
- PRP ή άλλες βιολογικές θεραπείες σε συγκεκριμένες ενδείξεις
Η φυσικοθεραπεία στοχεύει στη βελτίωση της λειτουργίας του ώμου, στην ενδυνάμωση των μυών που υποστηρίζουν την άρθρωση και στη μείωση του πόνου.
Χειρουργική θεραπεία
Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν υπάρχει πλήρης ρήξη, τραυματική ρήξη σε δραστήριο ασθενή, εκτεταμένη βλάβη ή αποτυχία της συντηρητικής θεραπείας μετά από 3–6 μήνες.
Πότε ενδείκνυται χειρουργείο
Χειρουργική θεραπεία μπορεί να προταθεί σε:
- Νέους και δραστήριους ασθενείς με πλήρη ρήξη
- Τραυματικές ρήξεις
- Μεγάλες ή εκτεταμένες ρήξεις
- Αδυναμία ανύψωσης του χεριού
- Επίμονο πόνο παρά τη συντηρητική θεραπεία
- Συνοδές βλάβες που χρειάζονται αποκατάσταση
Χειρουργικές τεχνικές
Αρθροσκοπική αποκατάσταση
Η αρθροσκοπική αποκατάσταση είναι η πιο σύγχρονη και συχνότερη μέθοδος. Γίνεται με μικρές τομές, κάμερα και ειδικά εργαλεία. Ο τένοντας επανακαθηλώνεται στο οστό με ειδικές άγκυρες.
Πλεονέκτημα της αρθροσκόπησης είναι ότι επιτρέπει την ταυτόχρονη αντιμετώπιση συνοδών βλαβών, όπως ακρωμιοπλαστική ή τενοντόδεση του δικεφάλου.
Mini-open τεχνική
Η mini-open τεχνική συνδυάζει αρθροσκοπικό έλεγχο με μικρή ανοικτή τομή. Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Ανοικτή αποκατάσταση
Η ανοικτή τεχνική εφαρμόζεται σπανιότερα σήμερα, κυρίως σε πολύ εκτεταμένες ή χρόνιες ρήξεις.
Τεχνικές συρραφής
Η συρραφή μπορεί να γίνει με διαφορετικές τεχνικές, ανάλογα με το μέγεθος και τον τύπο της ρήξης.
Η single-row repair χρησιμοποιεί άγκυρες σε μία σειρά. Η double-row repair χρησιμοποιεί άγκυρες σε δύο σειρές, προσφέροντας μεγαλύτερη επιφάνεια επαφής του τένοντα με το οστό. Η transosseous equivalent repair εφαρμόζεται σε επιλεγμένες περιπτώσεις για πιο ισχυρή ανατομική αποκατάσταση.
Μετεγχειρητική αποκατάσταση
Μετά το χειρουργείο ο ασθενής χρησιμοποιεί νάρθηκα για 3–6 εβδομάδες, ανάλογα με το μέγεθος της ρήξης και την τεχνική αποκατάστασης.
Η αποκατάσταση γίνεται σταδιακά:
- Αρχικά παθητικές κινήσεις
- Στη συνέχεια ενεργητικές κινήσεις
- Αργότερα ασκήσεις ενδυνάμωσης
- Προοδευτική επιστροφή σε καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες
Η πλήρης αποκατάσταση συνήθως απαιτεί 4–6 μήνες, ενώ η επιστροφή σε απαιτητική αθλητική δραστηριότητα μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο.
Πιθανές επιπλοκές
Η χειρουργική αποκατάσταση είναι γενικά ασφαλής, αλλά όπως κάθε επέμβαση μπορεί να συνοδεύεται από επιπλοκές.
Πιθανές επιπλοκές είναι:
- Λοίμωξη
- Αιμάτωμα
- Δυσκαμψία ή παγωμένος ώμος
- Υποτροπή ή επαναρρήξη
- Ανεπαρκής βελτίωση δύναμης σε χρόνιες βλάβες
- Ερεθισμός από υλικά
- Σπάνια νευρολογική βλάβη
Παράγοντες όπως η ηλικία, το μεγάλο μέγεθος της ρήξης, το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και η μη συμμόρφωση στην αποκατάσταση μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.
Πρόγνωση
Η πρόγνωση μετά από σωστή θεραπεία είναι συνήθως πολύ καλή. Η αρθροσκοπική αποκατάσταση προσφέρει σημαντική βελτίωση του πόνου και της λειτουργικότητας στους περισσότερους ασθενείς.
Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή επιλογή θεραπείας και η συνεργασία του ασθενούς με τον ορθοπαιδικό και τον φυσικοθεραπευτή αποτελούν βασικούς παράγοντες επιτυχίας.
Συμπέρασμα
Η ρήξη του στροφικού πετάλου είναι μια συχνή αλλά αντιμετωπίσιμη πάθηση του ώμου. Δεν έχουν όλες οι ρήξεις την ίδια βαρύτητα και δεν χρειάζονται όλες χειρουργείο. Όταν όμως υπάρχει επίμονος πόνος, αδυναμία ή λειτουργικός περιορισμός, η αξιολόγηση από ορθοπαιδικό είναι απαραίτητη.
Με σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν σε καλό επίπεδο λειτουργικότητας και ποιότητας ζωής.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι η ρήξη στροφικού πετάλου;
Είναι η μερική ή πλήρης ρήξη ενός ή περισσότερων τενόντων που σταθεροποιούν και κινούν την άρθρωση του ώμου.
Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα;
Πόνος στον ώμο, νυχτερινός πόνος, αδυναμία ανύψωσης του χεριού, μειωμένη δύναμη και δυσκολία σε κινήσεις πάνω από το κεφάλι.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Με κλινική εξέταση και απεικονιστικό έλεγχο, κυρίως υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία.
Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;
Όχι. Μικρές ή μερικές ρήξεις μπορούν συχνά να αντιμετωπιστούν συντηρητικά με φυσικοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή.
Πότε χρειάζεται χειρουργική αποκατάσταση;
Όταν υπάρχει πλήρης ή τραυματική ρήξη, μεγάλη βλάβη, έντονη αδυναμία ή αποτυχία της συντηρητικής θεραπείας.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση μετά το χειρουργείο;
Η πλήρης αποκατάσταση συνήθως διαρκεί 4–6 μήνες, ενώ η επιστροφή σε έντονη αθλητική δραστηριότητα μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο.
Μπορεί να ξανασπάσει ο τένοντας;
Ναι, υπάρχει πιθανότητα επαναρρήξης, ειδικά σε μεγάλες, χρόνιες ή εκφυλιστικές ρήξεις και όταν δεν ακολουθείται σωστά η αποκατάσταση.
Η φυσικοθεραπεία βοηθά στη ρήξη στροφικού πετάλου;
Ναι. Η φυσικοθεραπεία βοηθά στη μείωση του πόνου, στη βελτίωση της κινητικότητας και στην ενδυνάμωση των μυών που στηρίζουν τον ώμο.

Previous Post
Next Post