Σύνδρομο Υπακρωμιακής Προστριβής του Ώμου

Το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής του ώμου είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στον ώμο. Προκαλείται όταν οι τένοντες του στροφικού πετάλου ή ο υπακρωμιακός ορογόνος θύλακος συμπιέζονται στον περιορισμένο χώρο ανάμεσα στο ακρώμιο και την κεφαλή του βραχιονίου.

Η χρόνια τριβή μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή, τενοντοπάθεια και, σε προχωρημένες περιπτώσεις, σε ρήξη του στροφικού πετάλου. Για τον ασθενή αυτό σημαίνει πόνο, δυσκολία στην ανύψωση του χεριού και περιορισμό σε καθημερινές δραστηριότητες.

Τι είναι η υπακρωμιακή προστριβή

Ο υπακρωμιακός χώρος είναι η περιοχή κάτω από το ακρώμιο, δηλαδή το οστικό τμήμα της ωμοπλάτης που βρίσκεται πάνω από την κεφαλή του βραχιονίου. Μέσα από αυτόν τον χώρο περνούν τένοντες του στροφικού πετάλου, κυρίως ο υπερακάνθιος τένοντας, καθώς και ο υπακρωμιακός θύλακος.

Όταν ο χώρος αυτός μειώνεται ή όταν η κίνηση του ώμου δεν γίνεται σωστά, οι ιστοί τρίβονται και ερεθίζονται. Αυτό προκαλεί πόνο και φλεγμονή.

Αίτια και παθογένεια

Η υπακρωμιακή προστριβή δεν οφείλεται συνήθως σε έναν μόνο παράγοντα. Είναι πολυπαραγοντική κατάσταση και μπορεί να σχετίζεται με ανατομικούς, λειτουργικούς και εκφυλιστικούς μηχανισμούς.

Ανατομικοί παράγοντες

Ορισμένοι ασθενείς έχουν ανατομικά χαρακτηριστικά που μειώνουν τον υπακρωμιακό χώρο.

Τέτοιοι παράγοντες είναι:

  • Καμπύλο ή αγκιστροειδές ακρώμιο
  • Οστεόφυτα στην ακρωμιοκλειδική άρθρωση
  • Πάχυνση του ακρωμιοκορακοειδούς συνδέσμου
  • Ανατομικές παραλλαγές της ωμογλήνης ή της κεφαλής του βραχιονίου

Όταν ο χώρος είναι περιορισμένος, οι τένοντες δέχονται μεγαλύτερη πίεση κατά την κίνηση.

Λειτουργικοί παράγοντες

Ακόμη και χωρίς έντονη ανατομική στένωση, η κακή λειτουργία του ώμου μπορεί να προκαλέσει προστριβή.

Συχνά εμπλέκονται:

  • Αδυναμία ή ανισορροπία του στροφικού πετάλου
  • Δυσλειτουργία των μυών της ωμοπλάτης
  • Διαταραχή του ωμοθωρακικού ρυθμού
  • Μικροαστάθεια σε αθλητές ρίψεων
  • Κύφωση ή πρόσθια προβολή των ώμων
  • Επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το επίπεδο του ώμου

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κεφαλή του βραχιονίου μπορεί να κινείται προς τα πάνω περισσότερο από το φυσιολογικό, πιέζοντας τους τένοντες.

Εκφυλιστικοί παράγοντες

Με την πάροδο του χρόνου, οι τένοντες μπορεί να εμφανίσουν φθορά και μειωμένη αντοχή.

Εκφυλιστικοί παράγοντες είναι:

  • Χρόνια τενοντοπάθεια του υπερακανθίου
  • Ασβεστοποιός τενοντίτιδα
  • Εκφύλιση του κολλαγόνου με την ηλικία
  • Χρόνια υπέρχρηση του ώμου

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται σταδιακά και επιδεινώνονται με συγκεκριμένες κινήσεις.

Ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει:

  • Πόνο στην πρόσθια ή πλάγια πλευρά του ώμου
  • Αντανάκλαση του πόνου προς τον βραχίονα
  • Πόνο κατά την ανύψωση του χεριού
  • Επώδυνο τόξο κίνησης, συνήθως μεταξύ 60° και 120° απαγωγής
  • Νυχτερινό πόνο, ιδιαίτερα όταν ξαπλώνει στον πάσχοντα ώμο
  • Αίσθημα αδυναμίας
  • Περιορισμό λειτουργικότητας

Σε προχωρημένα στάδια μπορεί να εμφανιστούν σημεία ρήξης του στροφικού πετάλου, όπως έντονη αδυναμία ανύψωσης ή έξω στροφής.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, με απεικονιστικό έλεγχο.

Κλινική εξέταση

Ο ορθοπαιδικός αξιολογεί την κινητικότητα, τον πόνο και τη μυϊκή ισχύ. Χρησιμοποιούνται ειδικές δοκιμασίες που βοηθούν στον εντοπισμό της προστριβής και στον έλεγχο του στροφικού πετάλου.

Συχνά εφαρμόζονται:

  • Neer sign
  • Hawkins-Kennedy test
  • Painful arc test
  • Jobe test
  • Έλεγχος έξω στροφής
  • Lift-off test

Τα τεστ αυτά δεν αξιολογούνται μεμονωμένα, αλλά σε συνδυασμό με το ιστορικό και την κλινική εικόνα.

Ακτινογραφίες ώμου

Οι ακτινογραφίες βοηθούν στον έλεγχο της μορφολογίας του ακρωμίου, των οστεοφύτων, των ασβεστοποιήσεων ή άλλων οστικών αλλοιώσεων.

Υπερηχογράφημα

Το υπερηχογράφημα μπορεί να αξιολογήσει δυναμικά τους τένοντες, τον υπακρωμιακό θύλακο και πιθανές ρήξεις του στροφικού πετάλου.

Μαγνητική τομογραφία

Η μαγνητική τομογραφία δίνει λεπτομερή εικόνα των τενόντων, του θυλάκου και των εκφυλιστικών αλλοιώσεων. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει υποψία ρήξης ή όταν τα συμπτώματα επιμένουν.

Μαγνητική αρθρογραφία

Η μαγνητική αρθρογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν υπάρχει υποψία μερικής ρήξης ή συνυπάρχουσας αστάθειας.

Η θεραπεία στοχεύει στη μείωση του πόνου, στην αποκατάσταση της κίνησης και στη διόρθωση των παραγόντων που προκαλούν την προστριβή.

Συντηρητική θεραπεία

Η συντηρητική αντιμετώπιση αποτελεί την πρώτη επιλογή στις περισσότερες περιπτώσεις.

Περιλαμβάνει:

  • Τροποποίηση δραστηριοτήτων
  • Αποφυγή κινήσεων που επιδεινώνουν τον πόνο
  • Αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • Φυσικοθεραπεία
  • Ενδυνάμωση του στροφικού πετάλου
  • Ενδυνάμωση των σταθεροποιητών της ωμοπλάτης
  • Διατάσεις θωρακικών μυών
  • Βελτίωση στάσης σώματος
  • Αποκατάσταση του εύρους κίνησης

Η φυσικοθεραπεία έχει κεντρικό ρόλο, γιατί δεν στοχεύει μόνο στον πόνο αλλά και στη μηχανική λειτουργία του ώμου.

Ενέσεις στον υπακρωμιακό χώρο

Σε περιπτώσεις έντονου πόνου ή φλεγμονής μπορεί να χρησιμοποιηθούν τοπικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών ή άλλων ουσιών στον υπακρωμιακό χώρο. Στόχος είναι η μείωση της φλεγμονής και η διευκόλυνση της φυσικοθεραπείας.

Χειρουργική θεραπεία

Χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή συντηρητική αγωγή για 3–6 μήνες ή όταν υπάρχει προχωρημένη βλάβη, όπως ρήξη του στροφικού πετάλου.

Αρθροσκοπική υπακρωμιακή αποσυμπίεση

Η αρθροσκοπική υπακρωμιακή αποσυμπίεση γίνεται με μικρές τομές και κάμερα. Περιλαμβάνει αφαίρεση του φλεγμονώδους θυλάκου, καθαρισμό οστεοφύτων και, όπου χρειάζεται, ακρωμιοπλαστική.

Συρραφή στροφικού πετάλου

Αν υπάρχει πλήρης ή εκτεταμένη ρήξη του στροφικού πετάλου, μπορεί να γίνει αρθροσκοπική συρραφή των τενόντων με ειδικές άγκυρες.

Συνδυασμένες επεμβάσεις

Σε περιπτώσεις όπου συνυπάρχει αστάθεια ή άλλη παθολογία, η χειρουργική θεραπεία μπορεί να συνδυαστεί με επιπλέον αποκαταστατικές τεχνικές.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση είναι συνήθως καλή όταν η διάγνωση γίνει έγκαιρα και εφαρμοστεί σωστή συντηρητική θεραπεία. Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν σημαντική μείωση του πόνου και βελτίωση της λειτουργικότητας.

Σε χρόνιες περιπτώσεις, τενοντοπάθεια ή ρήξη στροφικού πετάλου, η χειρουργική αποκατάσταση μπορεί να προσφέρει ουσιαστική βελτίωση, εφόσον επιλεγεί σωστά η κατάλληλη θεραπεία.

Συμπέρασμα

Το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής είναι συχνή αιτία πόνου στον ώμο, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή ενόχληση. Όταν παραμένει, μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια τενοντοπάθεια ή ρήξη του στροφικού πετάλου.

Η έγκαιρη αξιολόγηση από ορθοπαιδικό, η σωστή φυσικοθεραπεία και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση βοηθούν στην αποκατάσταση της κίνησης και στη μείωση του πόνου.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι το σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής;

Είναι η συμπίεση των τενόντων του στροφικού πετάλου ή του υπακρωμιακού θυλάκου κάτω από το ακρώμιο, που προκαλεί πόνο και φλεγμονή.

Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;

Πόνος στην πρόσθια ή πλάγια πλευρά του ώμου, πόνος στην ανύψωση του χεριού, νυχτερινός πόνος και περιορισμός της λειτουργικότητας.

Γιατί πονάει περισσότερο όταν σηκώνω το χέρι;

Επειδή κατά την ανύψωση οι τένοντες περνούν μέσα από τον υπακρωμιακό χώρο και μπορεί να συμπιέζονται, προκαλώντας πόνο.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Με κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, με ακτινογραφία, υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία.

Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;

Όχι. Οι περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά με φυσικοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή και τροποποίηση δραστηριοτήτων.

Πότε χρειάζεται χειρουργική θεραπεία;

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν για μήνες παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία ή όταν υπάρχει σημαντική ρήξη του στροφικού πετάλου.

Η φυσικοθεραπεία βοηθά;

Ναι. Η φυσικοθεραπεία είναι βασικό μέρος της θεραπείας, γιατί βελτιώνει τη λειτουργία του ώμου, τη στάση, τη δύναμη και τον ωμοθωρακικό ρυθμό.

Μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη στροφικού πετάλου;

Ναι, όταν η προστριβή είναι χρόνια και παραμένει χωρίς αντιμετώπιση, μπορεί να συμβάλει σε φθορά και ρήξη των τενόντων.